Reforma finansów publicznych – nowe zasady klasyfikowania dochodów i wydatków

Cel szkolenia:

• przedstawienie zmian w klasyfikacji budżetowej wynikających z nowelizacji ustawy o finansach publicznych (UD40) realizowanej w ramach Reformy Systemu Budżetowego (KPO)
• omówienie zmian w tym: nowy układ grup wydatków budżetu państwa, struktura nowej klasyfikacji paragrafowej oraz klucz powiązań umożliwiający przejście z dotychczasowych na nowe paragrafy dochodowe i wydatkowe

Od 2027 roku zacznie obowiązywać zreformowana klasyfikacja budżetowa, wprowadzona nowelizacją ustawy o finansach publicznych (tzw. UD40). Wdrożenie nowego układu grup wydatków i paragrafów może stwarzać problemy zarówno informatyczne, jak i organizacyjne, wynikające m.in. z konieczności pilnego dostosowania systemów finansowo-księgowych (FK) oraz procesów planowania i sprawozdawczości

Zmiana nie sprowadza się tylko do wymiany słownika, lecz modyfikuje zakres planowania finansowego i sposób prowadzenia sprawozdawczości. Dla głównego księgowego oznacza to konieczność przygotowania polityki rachunkowości, planu kont oraz narzędzi ewidencyjnych do nowej struktury jeszcze w trakcie 2026 r.

Uczestnik będzie znał m.in.:

• Nowy układ grup wydatków budżetu państwa po zmianie art. 124 ufp
• Strukturę nowej klasyfikacji paragrafowej i zasady numeracji
• Klucz powiązań umożliwiający przejście ze starej na nową klasyfikację
• Przepisy przejściowe i harmonogram wdrożenia zmian

Uczestnik będzie potrafił m.in.:

• Prawidłowo przypisać dochody i wydatki do nowych paragrafów klasyfikacji budżetowej
• Korzystać z tabeli konwersji (klucza powiązań) starej i nowej klasyfikacji
• Przyporządkować paragrafy do właściwych grup wydatków
• Przygotować się do wdrożenia nowej klasyfikacji w swojej jednostce od 2027 roku

Adresaci:

• pracownicy komórek finansowo-księgowych jednostek sektora finansów publicznych
• skarbnicy JST i główni księgowi jednostek budżetowych
• osoby odpowiedzialne za planowanie i sprawozdawczość budżetową
• pracownicy działów merytorycznych odpowiedzialni za opisywanie dokumentów księgowych i dobór klasyfikacji budżetowej

Jarosław Jurga

Ekonomista, certyfikowany księgowy posiadający wieloletnie doświadczenie w zakresie finansów publ., praktyk specjalizujący się w zagadnieniach rachunkowości budżetowej. Ukończył studia podyplomowe z zakresu polskich i międzynarodowych standardów rachunkowości oraz audytu wewnętrznego w jsfp. Trener, autor i współautor kilkunastu publikacji książkowych oraz licznych publikacji z obszaru rachunkowości budżetowej oraz finansów publ.

1. Kontekst reformy – Reforma Systemu Budżetowego (RSB) w ramach KPO, kamienie milowe A2G i A2aG

2. Podstawy prawne zmian w klasyfikacji budżetowej

• Nowelizacja ustawy o fin. publ. (UD40)
• Zmiana art. 39 ufp – nowe upoważnienie do wydania rozporządzenia klasyfikacyjnego
• Nowe rozporządzenie Ministra Fin. i Gospodarki w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów
• Rezygnacja z powiązania klasyfikacji budżetowej z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD)

3. Nowy układ grup wydatków budżetu państwa – zmiana art. 124 ufp

• Dotychczasowy układ 7 grup wydatków
• Nowy układ 5 grup wydatków: Transfery bieżące, Świadczenia na rzecz osób fizycznych, Wydatki bieżące jednostek, Transfery majątkowe, Wydatki majątkowe jednostek
• Likwidacja odrębnych grup: „Obsługa długu SP” i „Środki własne UE”
• Zmiana terminologii: „środki własne UE” →„zasoby własne UE” (spójność z TFUE)
• Wyodrębnienie transferów majątkowych z grupy wydatków majątkowych
• Prezentacja wydatków na programy UE w ramach każdej grupy

4. Struktura nowej klasyfikacji paragrafowej

• Zachowanie układu: dział – rozdział – paragraf
• Nowe kody operacji (numery paragrafów) – zasady numeracji
• Oznaczenia: „D” (dochodowy), „W” (wydatkowy), „DW” (dochodowo-wydatkowy)
• Grupy wydatków w klasyfikacji:
  1 – transfery bieżące,
  2 – świadczenia,
  3 – wydatki bieżące jednostek,
  4 – transfery majątkowe,
  5 – wydatki majątkowe jednostek
• Podgrupy wydatków (010, 020, 030, 035, 040 itd.)

5. Klucz powiązań – przejście ze starej na nową klasyfikację paragrafową

• Zasady korzystania z tabeli konwersji
• Powiązanie dotychczasowych paragrafów dochodowych z nowymi (np. §001→101, §002→102, §007→110)
• Powiązanie dotychczasowych paragrafów wydatkowych z nowymi
• Paragrafy podzielone na kilka nowych (np. §062 → §162, §163, §164)
• Paragrafy połączone i paragrafy zlikwidowane
• Nowo utworzone paragrafy

6. Omówienie wybranych zmian szczegółowych w paragrafach – przykłady m.in.:

• Nowe paragrafy dochodowe (np. §184 – Różne dochody, §244 – Zwroty pozostałych świadczeń)
• Paragrafy wynagrodzeń i pochodnych (§601–§604, §607, §608, §615–§619)
• Paragrafy usługowe (§630–§642, §677, §679, §680, §686)
• Paragrafy skoleniowe (§636, §637, §638)
• Paragrafy majątkowe (§701, §702, §703, §704, §711, §712, §720, §721)
• Paragrafy transferowe – dotacje i subwencje (§300–§392, §400–§478)
• Przypisanie paragrafów do nowych grup wydatków (art. 124 ufp)

7. Zmiany wynikowe w art. 236 ufp – wieloletnia prognoza fin. JST

8. Nowy art. 40a ufp – wytyczne Ministra Fin. w zakresie przypisywania paragrafów klasyfikacji do kont księgowych

9. Aspekty praktyczne wdrożenia nowej klasyfikacji

• Wpływ na systemy informatyczno-księgowe – bieżące dostosowanie systemów FK
• Wpływ na planowanie budżetowe – nowy układ prezentacyjny budżetu
• Skrócenie terminów planistycznych (art. 143 ust. 2, art. 146 ust. 1 ufp)
• Wpływ na sprawozdawczość budżetową
• Przepisy przejściowe – stosowanie nowej klasyfikacji od roku budżetowego 2027

10. Zagadnienia problemowe

• Zakup środka trwałego o wartości do 10.000 zł – nakłady na wyposażenie i drobne zakupy (niszczarki, drukarki, laptopy, zszywacze, dziurkacze) amortyzowane jednorazowo
• Czy panele fotowoltaiczne montowane w szkole lub placówce kultury klasyfikować w rozdziale 40022 „Odnawialne źródła energii”?
• Gdzie klasyfikować usługi pocztowe po likwidacji §430?
• Jak ująć wydatek majątkowy (§701/§702) przy braku progu wartościowego – problem środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (WNiP)
• Czy zakup drukarki za 5.000 zł (środek trwały amortyzowany jednorazowo) kwalifikować na nowy §778 (wydatki bieżące) czy §701/§702 (wydatki majątkowe)?
• Czy polityka rachunkowości jednostki (np. ustanowiony próg 500 zł) determinuje ujęcie wydatku w §701/§702 czy w §778?
• Zakup pomocy dydaktycznych powyżej 10.000 zł – środek trwały w §702 czy nadal wydatek bieżący?
• Kaucja za butelki – gdzie ją klasyfikować i czy w ogóle stanowi dochód/wydatek budżetowy?
• Jak przeprowadzić przejście na koniec 2026 r. ze starej na nową klasyfikację paragrafową?
• Czy za nieprawidłowe przyporządkowanie paragrafu grozi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych?
• Czy polityka rachunkowości wymaga zmiany w związku z nową klasyfikacją budżetową?
• Czy plan finansowy jednostki budżetowej będzie sporządzany według grup wydatków czy według paragrafów?

11. Pytania uczestników – dyskusja