Szkolenie optymalizacja wydatków na oświatę – subwencja i oszczędności

FAQ – najczęściej zadawane pytania o szkolenie i optymalizację wydatków na oświatę

Jak zapisać się na szkolenie optymalizacja wydatków na oświatę?

Zapisu dokonuje się przez formularz online dostępny na tej stronie albo przez wypełnienie i odesłanie formularza zgłoszeniowego w pliku PDF. Po przyjęciu zgłoszenia otrzymają Państwo potwierdzenie uczestnictwa na wskazany adres e-mail.

Ile kosztuje ten webinar i czy do ceny doliczany jest VAT?

Koszt uczestnictwa wynosi 500,00 zł netto za jedną osobę. Do ceny doliczany jest podatek VAT w wysokości 23 procent, przy czym udział w webinarium jest zwolniony z VAT, jeżeli szkolenie jest finansowane ze środków publicznych.

Kiedy trzeba zapłacić za szkolenie online?

Płatności dokonuje się po szkoleniu, w terminie do 14 dni od otrzymania faktury. Nie pobieramy przedpłat, co ułatwia rozliczenie wydatku w jednostce budżetowej.

Czy otrzymam fakturę za udział w szkoleniu?

Tak. Faktura jest wystawiana na dane jednostki wskazane w zgłoszeniu i przesyłana po zakończeniu szkolenia. Dodatkowe dane, na przykład numer zamówienia, wystarczy podać w formularzu zgłoszeniowym.

Ile trwa szkolenie o optymalizacji wydatków oświatowych?

Szkolenie trwa cztery godziny zegarowe i prowadzone jest w godzinach przedpołudniowych. W trakcie zajęć przewidziana jest przerwa oraz czas przeznaczony na pytania uczestników.

Na jakiej platformie odbywa się webinar?

Szkolenie odbywa się na platformie ClickMeeting. Link do pokoju webinarowego wysyłamy na adres e-mail podany w zgłoszeniu na jeden dzień roboczy przed terminem szkolenia. Wystarczy komputer lub tablet z dostępem do internetu, bez instalowania dodatkowego oprogramowania.

Czy w trakcie szkolenia mogę zadawać pytania prowadzącej?

Tak. Pytania można zadawać na czacie przez cały czas trwania webinaru, a w wyznaczonym momencie także głosowo. W programie przewidziany jest osobny blok przeznaczony na pytania uczestników.

Czy dostanę kalkulatory i wyliczenia omawiane na szkoleniu?

Uczestnik otrzymuje materiały szkoleniowe w wersji elektronicznej wraz z przykładowymi wyliczeniami kosztu oddziału i kosztu godziny nauczycielskiej, które można odtworzyć na danych własnej jednostki.

Czy uczestnik otrzymuje certyfikat?

Tak, po szkoleniu wystawiamy imienny certyfikat potwierdzający udział w webinarze, przesyłany w wersji elektronicznej.

Kto prowadzi szkolenie o wydatkach na oświatę?

Szkolenie prowadzi Elżbieta Rabenda, praktyk z dwudziestosiedmioletnim stażem pracy w oświacie, od 2016 r. ekspert z listy MEN, wykładowca, trener, kontroler i analityk, współpracujący z regionalnymi izbami obrachunkowymi, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i urzędami gmin oraz powiatów w całym kraju.

Czy webinar jest dla pracownika samorządu, czy dla dyrektora szkoły?

Dla obu grup. Program obejmuje zarówno perspektywę organu prowadzącego, który zatwierdza arkusze i planuje budżet, jak i perspektywę dyrektora, który decyzjami organizacyjnymi wpływa na wysokość wydatków i na dane przekładające się na kwotę potrzeb oświatowych.

Czy szkolenie na pewno się odbędzie?

Szkolenie odbywa się po zebraniu minimalnej grupy uczestników. Gdyby termin uległ zmianie, informujemy o tym zgłoszone osoby drogą mailową i proponujemy najbliższy dostępny termin lub odstąpienie od zgłoszenia bez kosztów.

Jak zrezygnować z udziału w webinarze?

Rezygnację przyjmujemy w formie pisemnej lub mailowej najpóźniej na trzy dni robocze przed terminem szkolenia. Rezygnacja zgłoszona w tym terminie nie wiąże się z żadnymi kosztami.

Czy mogę wskazać innego uczestnika zamiast siebie?

Tak. Zmiana uczestnika jest możliwa do dnia poprzedzającego szkolenie i wystarczy zgłosić ją mailowo, podając dane osoby, która weźmie udział w webinarze.

Czy można zamówić szkolenie zamknięte dla jednej gminy?

Tak. Szkolenie może zostać przeprowadzone w formie zamkniętej dla pracowników jednego urzędu, centrum usług wspólnych albo dla dyrektorów wszystkich jednostek oświatowych w gminie, z przykładami policzonymi na danych tego samorządu. Warunki ustalamy indywidualnie.

Co zrobić, gdy w dniu szkolenia wystąpi problem techniczny?

Zapewniamy wsparcie techniczne przed rozpoczęciem i w trakcie webinaru. Wystarczy skontaktować się z nami telefonicznie lub mailowo, a pomożemy dołączyć do pokoju webinarowego.

Czym jest optymalizacja wydatków na oświatę?

To powiązanie organizacji pracy szkół i przedszkoli z systemem finansowania zadań oświatowych w taki sposób, aby ten sam zakres zadań kosztował samorząd mniej, a dane wykazywane przez jednostki przekładały się na możliwie wysoką kwotę potrzeb oświatowych. Nie chodzi o obcinanie zajęć, tylko o eliminowanie wydatków, które nie przynoszą efektu edukacyjnego.

Co zastąpiło subwencję oświatową?

Od 2025 r. część oświatowa subwencji ogólnej została zastąpiona kwotą potrzeb oświatowych, wyodrębnioną w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Sposób podziału tej kwoty między samorządy określa rozporządzenie Ministra Edukacji wydawane corocznie.

Ile wynosi kwota potrzeb oświatowych na 2026 i 2027 rok?

Na 2026 r. kwota potrzeb oświatowych wynosi 114 mld 952 mln zł przy standardzie finansowym A w wysokości 9 717 zł. Na 2027 r. przewidziano 121 mld 875 mln zł, a standard finansowy A wynosi około 10 252 zł. Rozporządzenie określające podział kwoty na 2027 r. weszło w życie 31 lipca 2026 r.

Od czego zależy wysokość środków, które otrzymuje konkretna gmina?

Od algorytmu podziału kwoty potrzeb oświatowych: standardu finansowego A, wag przypisanych do grup uczniów i typów oddziałów, wskaźników zwiększających i zmniejszających oraz wskaźnika Di, który odzwierciedla strukturę stopni awansu zawodowego nauczycieli zatrudnionych przez daną jednostkę. Dane wejściowe pochodzą z Systemu Informacji Oświatowej.

Dlaczego dane w SIO na 15 czerwca są tak ważne?

Ponieważ zgodnie z art. 50 ustawy o systemie informacji oświatowej to według stanu na ten dzień sporządza się zestawienia liczby uczniów i etatów nauczycieli niezbędne do podziału kwoty potrzeb oświatowych na kolejny rok budżetowy. Niewykazanie godzin wsparcia, typów oddziałów czy uczniów uprawniających do wyższych wag oznacza niższe finansowanie przez cały następny rok, a poprawienie danych po terminie zwykle już tego nie zmienia. Data 30 września ma z kolei znaczenie dla dotacji udzielanych na podstawie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Jak policzyć koszt jednego oddziału i koszt godziny nauczycielskiej?

Koszt oddziału obejmuje wynagrodzenia nauczycieli z pochodnymi, koszty pracowników administracji i obsługi, utrzymanie budynku, koszty dydaktyczne i koszty pośrednie przypisane proporcjonalnie do oddziału. Koszt godziny nauczycielskiej wylicza się z rocznego kosztu zatrudnienia w przeliczeniu na godzinę realizowanych zajęć. Metodyka obu wyliczeń jest omawiana na szkoleniu na kalkulatorze.

Ile godzin ponadwymiarowych można przydzielić nauczycielowi?

Zgodnie z art. 35 Karty Nauczyciela godziny ponadwymiarowe można przydzielać tylko w szczególnych wypadkach wynikających z potrzeb szkoły, w wymiarze do jednej czwartej tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. Przydzielenie większej liczby wymaga zgody nauczyciela i nie może przekroczyć połowy pensum. Odrębne zasady dotyczą nauczycieli przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu.

Czy nauczycielowi należy się wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe w dniu wycieczki lub egzaminu?

Tak. Zgodnie z art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela, dodanym ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1849), nauczyciel zachowuje wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, jeżeli nie odbyły się one z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a on pozostawał w gotowości do ich realizacji.

Czy dyrektor musi powierzyć inne zadania, żeby wypłacić te godziny?

Nie. Powierzenie innych zadań w czasie, w którym godziny się nie odbyły, jest uprawnieniem dyrektora, a nie warunkiem wypłaty wynagrodzenia.

Od kiedy obowiązują nowe zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych?

Przepis wszedł w życie 1 stycznia 2026 r., ale ma zastosowanie do godzin ponadwymiarowych przypadających do realizacji od 1 września 2025 r. Wyrównania za okres od września do grudnia 2025 r. należało wypłacić do 6 lutego 2026 r.

Czy kurator oświaty opiniuje arkusz organizacji w 2026 roku?

Nie, poza szkołami artystycznymi. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 130) zniosło obowiązek opiniowania arkusza przez kuratora oświaty. Organ prowadzący przekazuje zatwierdzony arkusz organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny.

Dlaczego arkusz organizacji jest najważniejszy dla budżetu?

Ponieważ przesądza o liczbie oddziałów, etatów, podziałów na grupy i godzin ponadwymiarowych, czyli o większości bieżących wydatków oświatowych. Arkusz zatwierdzany jest wiosną, a uchwała budżetowa podejmowana w grudniu – w grudniu nie ma już czego optymalizować.

Czy można zmienić poziom finansowania szkoły w trakcie roku szkolnego?

W pewnym zakresie tak, przez aneksy do arkusza organizacji oraz przez prawidłowe wykazanie w Systemie Informacji Oświatowej godzin wsparcia i zmian organizacyjnych. Kluczowe jest jednak zachowanie terminów sprawozdawczych, bo część danych wpływa na finansowanie dopiero w kolejnym roku budżetowym.

Jak optymalizować pomoc psychologiczno-pedagogiczną bez naruszania przepisów?

Przez powiązanie liczby i formy godzin z aktualnymi orzeczeniami i opiniami, korzystanie z form grupowych tam, gdzie przepisy na to pozwalają, racjonalne przypisanie zajęć specjalistycznych do kwalifikacji nauczycieli i coroczną weryfikację zamiast przepisywania godzin z poprzedniego arkusza. Zakresu wynikającego z orzeczeń ograniczać nie wolno.

Ile wynosi dotacja dla niepublicznego przedszkola?

Zgodnie z art. 17 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych niepubliczne przedszkole spełniające warunki ustawowe otrzymuje dotację równą 100% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, a przedszkole niespełniające tych warunków – 75% tej kwoty. Na ucznia niepełnosprawnego dotacja nie może być niższa niż kwota potrzeb oświatowych przewidziana na tego ucznia.

Dlaczego wydatki własnych przedszkoli podnoszą koszt dotacji dla podmiotów niesamorządowych?

Ponieważ podstawowa kwota dotacji jest wyliczana z wydatków bieżących zaplanowanych przez samorząd na własne przedszkola w przeliczeniu na statystycznego ucznia. Im wyższe te wydatki, tym wyższa dotacja dla przedszkoli i szkół prowadzonych przez inne podmioty, a więc ten sam nieuporządkowany wydatek obciąża budżet gminy dwukrotnie.

Czy środki naliczone na uczniów z orzeczeniem można wydać na inne cele?

Nie. Środki naliczone w algorytmie na uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego są środkami znaczonymi i muszą zostać wydane na zadania związane z kształceniem tych uczniów. Jest to jeden z najczęściej kontrolowanych obszarów.

Jakie są granice optymalizacji wydatków oświatowych?

Limity godzin ponadwymiarowych z art. 35 Karty Nauczyciela, obowiązkowy zakres pomocy psychologiczno-pedagogicznej wynikający z orzeczeń i opinii, przeznaczenie środków naliczonych na kształcenie specjalne oraz obowiązek osiągnięcia średnich wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego z art. 30a Karty Nauczyciela.

Co grozi za błędy w danych wykazanych w SIO?

Poza niższym finansowaniem w kolejnym roku możliwy jest obowiązek zwrotu środków otrzymanych w nadmiernej wysokości, jeżeli okaże się, że dane były nieprawidłowe. Dlatego weryfikacja danych przed 15 czerwca i udokumentowanie podstaw wykazanych godzin są elementem zarządzania ryzykiem, a nie formalnością.

Ile szkoła dostaje na jednego ucznia?

Punktem odniesienia jest standard finansowy A, który na 2026 r. wynosi 9 717 zł, a na 2027 r. około 10 252 zł. To jednak tylko podstawa wyliczenia – realna kwota przypadająca na ucznia zależy od wag algorytmu, typu szkoły i oddziału, specjalnych potrzeb edukacyjnych ucznia oraz wskaźnika Di danej JST. Dokładne wartości dla konkretnej jednostki pokazuje metryczka podziału kwoty potrzeb oświatowych.

Jakie są główne przyczyny deficytu oświatowego w samorządzie?

Najczęściej jest to zestaw kilku czynników: wzrost wynagrodzeń nauczycieli szybszy niż wzrost kwoty potrzeb oświatowych, utrzymywanie oddziałów o niskiej liczebności, rozproszona sieć budynków, wysokie koszty administracji i obsługi oraz zadania, które nie są finansowane z subwencji i muszą być pokryte ze środków własnych gminy.

Czy dowożenie uczniów do większej szkoły przynosi oszczędności?

Nie zawsze i nigdy automatycznie. Rachunek musi objąć koszt dowozu, opiekę w czasie przewozu, wydłużenie czasu pracy świetlicy, a po stronie oszczędności – realny spadek liczby oddziałów i etatów oraz koszty utrzymania budynku, których rzeczywiście uda się uniknąć. Dopiero porównanie kosztu oddziału w obu wariantach daje odpowiedź, a nie sama liczba uczniów.

Czy małe szkoły da się utrzymać bez nadmiernych kosztów?

Da się, jeżeli organ prowadzący panuje nad liczbą oddziałów, podziałami na grupy i strukturą zatrudnienia w obsłudze, a także korzysta ze wspólnej obsługi finansowo-księgowej w CUW lub ZEAS. Problemem najczęściej nie jest sama wielkość szkoły, tylko powielanie w niej organizacji właściwej dla placówki dwukrotnie większej.

Czy stopień awansu zawodowego nauczyciela kosztuje samorząd?

Tak, bo od stopnia awansu zależy poziom wynagrodzenia, ale jednocześnie struktura stopni awansu w danej JST wpływa na wskaźnik Di, a więc na wysokość otrzymywanych środków. Dlatego decyzji kadrowych nie ocenia się wyłącznie po stronie kosztów – trzeba je zestawiać z efektem po stronie finansowania.

Jak liczba etatów nauczycieli wpływa na wysokość subwencji?

Bezpośrednio nie – algorytm dzieli środki przede wszystkim według liczby uczniów, wag i typów oddziałów, a nie według liczby zatrudnionych. Liczba etatów wpływa natomiast na koszty jednostki, dlatego przy tej samej kwocie potrzeb oświatowych dwie gminy o różnej organizacji mają zupełnie inny wynik finansowy w oświacie.

Jak sprawdzić, czy w placówce nie ma przerostu zatrudnienia?

Przez analizę porównawczą jednostek o zbliżonej liczbie uczniów: liczba etatów nauczycielskich na oddział, liczba etatów administracji i obsługi na 100 uczniów, udział godzin doraźnych i zastępstw w kosztach wynagrodzeń oraz średnia liczba uczniów w oddziałach. Odchylenia od średniej w gminie wskazują, gdzie warto przyjrzeć się organizacji.

Czy warto planować w arkuszu godziny ponadwymiarowe i wakaty?

Godziny ponadwymiarowe bywają tańsze niż dodatkowy etat, ale po zmianie przepisów w 2026 r. trzeba je planować jako wydatek pewny, a nie warunkowy. Wakaty wpisywane do arkusza na wszelki wypadek zwykle kończą się realnym zatrudnieniem lub godzinami doraźnymi, dlatego planowanie ich bez pokrycia w rzeczywistych potrzebach jest jednym z najczęstszych źródeł przekroczeń planu finansowego.

Jak wysokość dotacji przedszkolnej zależy od wydatków gminy?

Podstawą dotacji przedszkolnej jest podstawowa kwota dotacji, liczona z wydatków bieżących zaplanowanych przez gminę na własne przedszkola w przeliczeniu na statystycznego ucznia. Wysokość dotacji przedszkolnej rośnie więc razem z wydatkami własnych placówek, dlatego ich uporządkowanie ma podwójny skutek budżetowy.

Czy likwidacja małej szkoły zawsze obniża wydatki?

Nie. Część kosztów pozostaje – budynek, dowóz uczniów, wydłużona praca świetlicy w szkole przejmującej – a procedura likwidacji lub przekształcenia wymaga zachowania terminów i opinii wynikających z Prawa oświatowego. Realną oszczędnością jest tylko ta część wydatków, której po zmianie faktycznie nie trzeba ponosić, dlatego decyzję liczy się w dwóch wariantach.

Czy audyt oświatowy w gminie wymaga zewnętrznej firmy?

Nie jest to konieczne. Większość wskaźników – koszt oddziału, koszt godziny nauczycielskiej, liczba etatów na 100 uczniów, udział wydatków finansowanych z subwencji – samorząd może policzyć na danych, którymi już dysponuje: arkuszach organizacji, sprawozdaniach budżetowych i danych z SIO. Metodyka takiego wyliczenia jest omawiana na szkoleniu.